„Orientalische Briefe“

Lübnan, 2012 Mayis, Hermel yakinlarinda beklerken tanistigimiz yardimsever kadin

Özellikle Lübnan ve Suriye kisimlarini merak ettigim ve tam da o sirada o bölgede olacagimiz icin yolculuga cikarken yanima Ida Hahn- Hahn’dan  „Orientalische Briefe“  aldim.  1843 de Viyana’dan yola cikip balkanlar üzerinden  Karadenize oradan da Istanbul’a gelip sonra  ortadoguya Nil kiyilarina kadar uzanan bir yolculuk sirasinda ailesine ve arkadaslarina yazdigi mektuplardan olusuyor.

Basindan beri kitap olarak planlanmamasi nedeniyle hayli acik sözlü anilar.

Yolculuk gözlem ve anilarini  özellikle 16. yüzyildan itibaren olanlari hemen her zaman ilgiyle okurum, ama giderek bana bir  Thilo Sarrazin  tadi vermeye baslayan bu kitabi korkarim  simdilik bitiremeyecegim.

Ama bazi bölümleri okurken aklima bizim Evliya Celebi geldi. Gecen yilki  simdi azicik pisman olmaya basladigim (annem simdi kendi sucun diyecek biliyorum(!) kitap atma isi sirasinda biraz abartip evliya celebinin tüm ciltlerini de attigim icin elimde bakacagim türkce kaynak olmayinca , baska arsivler aklima geldi.   

Tam da aradigim su bölümü buldum. 1665, viyana ve cevresini anlatirken „gavur“ adetleri üzerine onu sasirtan seyler var! Ida Hahn-Hahn dogu kadinlarin güzellikleri, harem gelenegi, kadin erkek iliskileri vb. konusunda büyük hayal kirikliklari yasarken, Evliya Celebi kendini Viyana'da periler arasinda hissediyor)

Avrupali kadinlarin gögüsleriyle, türk kadinlarininkini karsilastirdiktan sonra söyle devam ediyor;

…

Und da in diesem Lande das Wasser und die Luft so bekömmlich sind, sind dort alle Frauenzimmer von schöner Statur und hübscher Figur und mit Gesichtern wie die Feen wahrlich reizend anzusehen. Und allüberall, in unendlicher Zahl, gibt es dort Mädchen gar lieblich und hold und schön wie er Sonne gleißendes Gold, die einen entzücken mit jeder Gebärde und jeder Regung, mit jedem Worte und jeder Bewegung.“
...
„In diesem Lande habe ich etwas ganz merkwürdiges erlebt: Sooft der Kaiser auf der Straße einem Frauenzimmer begegnet, bringt er, falls er hoch zu Ross ist, sein Pferd zum Stehen und lässt die Frau vorbeigehen. Und wenn der Kaiser zu Fuß geht und dabei einer Weibsperson begegnet, so bleibt er in höflicher Haltung stehen. Dann größt die Frau den Kaiser, und da zieht er seinen Hut vom Kopf und erweist dem Weibsbild seine Ehrerbietung, und erst wenn die Frau vorbei ist, geht auch der Kaiser wieder weiter. Eine ganz seltsame Sache ist das. In diesem Land und überhaupt im ganzen Giaurenreiche führen die Weiber das große Wort, und man ehrt sie und achtet sie um der Mutter Maria willen.“

 

Alinti:

„Im Reiche des Goldenen Apfels“ Des türkischen Weltenbummlers Evliya Çelebi

denkwürdige Reise in das Giaurenland und in die Stadt und Festung Wien anno

1665. Übersetzt, eingeleitet und erklärt von Richard F. Kreutel. Osmanische

Geschichtsschreiber Bd. 2. Graz, Wien, Köln 1963 (2. Aufl.), S. 194-196

yine Lübnan

Lübnan 2012 /mayis-haziran

 Haziran 2012, Kuzey Lübnan daglari

Lübnan’dan döndük. Giderken buralarda soguktu ve sürekli yagmur yagiyordu, ben artik yazin gelisinden ümidimi kesmistim. Sicak havalardan hoslanmayan biri olarak bu sinira gelmek pek kolay degil tabii. Dönüste ise bahce cosmustu, hem havalar düzelmis hem arada yagan yagmurla hersey acaip boyutlara ulasmisti.

Lübnan bana her zaman cok degerli ama üzerinde dikkat edilmez ise cabuk kirilir ibresini tasiyan bir mucize paketi gibi geliyor. Lübnan genis bir hristiyan mezhep yelpazesiyle, yine hayli genis bir müslüman mezhep yelpazesinin sürekli kirilmaya hazir, ama yinede bir arada kalabilen bir karisimi. son secimlerde Hizbullahin cogunlugu karsinda hristiyanlar ve sunniler hala saskin. Neyse bu konuda anlatacak cok sey var daha…

Epey bir tereddütten ve her gün degisen günlük durum analizlerini bekledikten sonra, bu da Beyrut’ta gecen günleri biraz daha uzatti tabii, (alman disisleri bazi bölgelere gidilmemesini epeydir öneriyordu zaten..) Bu kez yolumuz kuzeye suriye yakinlaridaki daglara düstü. Yer yer 3000m. ulasan bu harika genis alani anlatmak icin aklima sadece masal ülkesi demek geliyor. Insanlar cana yakin, denize paralel daglar, yemyesil cok dik yamaclar, yüzlerce selaleyle dolu, sedir agaclari, genis meselikler, yüzyillik ardiclar, ah lübnan ormanlari ne kadar etkileyici.
Yukarilarda, hala karli tepelerde dolasirken adeta tüm bulutlari asagida birakip bambaska bir dünyaya geciveriyor insan.

Bu masalsi geziyle ilgili anlatacak ne cok sey var; 1930 larin baslarinda yapilan, Lübnan’in ilk güzelik yarismasinin yapildigi dogulu bir saray tahayyülü otelimiz (ismi gercekten öyleydi Palast hotel), sahibinin kocaman salonda asili cok eskiden “Istambul”da cektirdigi Türk nesriyat ürünü kocaman resmi, tüm proje sirasinda korumamiz(!) ve her türlü yardimcimiz Ahmet (akrabalarinin bir kismi Hatay'dan gelmisler), cok hizli yürüyen, acaip sinirli, son derece ciddi Dr. Jean , Rio anlasmasindan sonra kendini yerel yönetimlerde doga koruma isine adamis bölge valisi, acik havada bir kac ögrenciyle ders yapan köy ögretmenleri, tarim arazilerinin az olmasi yüzünden orman icinde bir kac metre kareye bile bir sey eken bicen köylüler, hemen hepsi bir kac dil bilen ögrenciler, sonra Beyrut geceleri, hemen her dili ayni gecede duyabileceginiz genis partiler, artik hayat boyu dostlukla bagli kalacagimiz eski ve yeni arkadaslar…

Haziran, 2012, Kuzey Lübnan

Mayis 2012, Kuzey Lübnan

Haziran, 2012 Kuzey Lübnan, kapern cicegi