Sonunda yolculuklar bitti, eve döndük, noel zamani yine hepimiz birlikteyiz. Tatli bir rehavetle gecen, kisalan günler, cok eski aile gelenegi tariflerle yapilan kurabiyelerin kokusu, evet evde olmak güzel.

Bu yil icinde ne cok sey yasadik, yeni insanlar, yeni ülkeler tanidik. Okyanuslar astik, cöllerden gectik, daglara tirmandik, neredeyse hemen hic insan ayagi degmemis kiyilarda dolastik.
Ben bu noel tatilini özlemistim, Avrupa’da harika soguk keskin bir kis hakim, bizi, insanoglunu sakinlige, yavasliga zorluyor, iyi ki böyle.

Tüm aile yollarda

Frankfurt, Istanbul, Dubai, Sanaa, Aden,  Sokotra, Gaborone, Livingstone, Lusaka, Binga, Victoria Falls, Katima Mulilo, Caprivi, Chinhoyi, Lake Kariba, Chobe, Rundu, Winhoek, Usakos, Katima, Nubebberg, München  veeeee sonunda Gökova-Akyaka      

Ah!

Iki gündür benim aklimda neredeyse sürekli Afrika- özellikle de Namibya var.

Kendi minik dünyamizla bu kadar mesgulken, bugün gazetelere göz atinca kendime geldim.
11 Eylül felaketinin üzerinden 9 yil gecmis. Oysa hala o gün o saatlerde neler yaptigimi, neler düsündügümü o kadar canli hatirliyorum ki.
Sonra Türkiye’de artik son aylarda giderek iyice can sikici „evet“, „hayir“, "boykot" tartismalarindan sıkılmışken Y. Türker’in şu yazisina rastladim. Son yillarda onu nadir okuyordum - zaman zaman cok yakin sinirlarinda dolastigi, benim bir türlü alisamadigim Türkiye’deki bu acaip yapiskan duygusallik ve aglaklik canimi iyice sikiyor artik-.

Ama yazinin şu asagidaki kismi bana cok eskileri, taaa „Yeni Insan“ dergisinden ilgiyle hatirladigim Yildirim Türker'i yeniden hatirlatti.

"...
Düşmanlık üretmeden, birbirimizin üstüne yumurta, boya, bin bir çeşit hakaret, tehdit, şantaj savurmadan bir adım atmayı beceremiyoruz işte. Kan alan, can alan, işgalci dil, kavruk hayatımızın sıvası hâlâ.

Kahramanlık, cengâver erkeklik, karşı taraftakini zorbalıkla sindirmenin yordamıyla demokrasi peşindeyiz. Demokrasiden anladığımız da kendi dilimize tercüme etmiş olduğumuz bir savaş alanı.

Tercüme meselesi, hayatımızın her anını işgal etmiş. Karşımızdakini, yanımızdakini, uzağımızdakini, kurdu kuşu, havayı suyu, taşı toprağı, dünyayı kendi dilimize tercüme ederken yitip gidenler üstüne yazıklanmayla geçer hayat. Anladığımızı sandığımızı hazmedememiş; beğendiğimizi sandığımızı sevememiş olduğumuzu fark ettiğimizde. Karşımızdakinin savunmasını tehdit sanmış, uzattığı eli yumruk, getirdiği çiçeği lanet sanmış olduğumuzu.

Kişisel dramlar yanlış tercümeden doğar. Yaralarımızla okur, yaralarımızla
dinleriz. Kendimizi ne kadar sağaltmış olduğumuzu sansak da çocukluğumuzdan beri incinmiş her anlam, belki biraz güdük ya da aksine şiş kalacaktır. Diyelim vicdan kelimesi herkesin ufkunda farklı bir hacim kaplar; kimileri adaleti ceza, eşitliği ‘fifti fifticilik’ sanar.
Bu yüzden kimi sevgiyi tepinerek ister, kiminin istediği fark edilmez; kiminin sevecek yerleri çoktan iğdiş edilmiştir, kimi bir aferine kaç takla atar. Kimi karşısındakinden korktukça korkutur, sonunda en korktuğu şeyi yapar. Kiminin bilmeden yarasını okşarsın, canı yanar, ısırır.
Hız, tercüme hatalarını besler, nasılsa ‘ah kimsenin vakti yok, durup ince şeyleri anlamaya’...
Marx, haklıydı. ‘Yeni bir dil öğrenmeye başlayan kişi, onu hep kendi anadiline çevirir durur.’
Demokrasi denen o yabancı dili özümseyebilmek için zorbalığın, güce tapmanın, ezik böbürlenmelerin lehçesiyle kirlenmiş anadilimizi unutmak zorundayız. Demokrasinin Türkçe mealinden bize hayır yok".

Biraz dolasip döneyim!!!

Gecen yil bu zamanlarda Conny’i Hindistan’a yolcu edip, ardindan cok derin bir özlemin ne olduguyla tanismistik. Simdi yine veda zamani, Maria’yi cok yakinda Afrika'ya yolcu edecegiz.


Annemi son zamanlarda  düsünüyorum, biz uzaklara gittigimizde onun aklindan neler geciyordu?

 Güney Afrika ve  Swaziland , 2008, Ekim

25 YIL

...What's the best thing in the world?

Something out of it, I think

kuzeyden

güneye

                        

Spiekeroog adasi

nereye baksak genis cayirliklarda  dolasan atlar

araba trafigi yok adada, her yana bisikletle gidiliyor

mütavazi evlerde kaliniyor

Mayisdan bu yana zaman akip gidiyor. Burada hazirandan itibaren bazi eyaletlerde erken baslayan yaz tatili ayni zamanda yeni mezuniyet törenleri demek. Bu kez dogumundan beri tanidigimiz yakin arkadasimin oglu icin bir tür patentante /manevi teyze diye de cevirebiliirz bunu- si oldugum Arne’nin mezuniyet töreni icin yolumuz güneyden taaa kuzeydeki adalarin en batisindaki Spiekeroog’e düstü. Arne epey macerali gecen okul hayatinin son bölümünü bu adadaki özel bir yatili okulda gecirdi. Almanya’da tipki diger avrupa ülkerinde oldugu gibi lise mezuniyetinin özel bir sembolik anlami var. Bir tür hayata hazirlama olarak da anlasilan bu 13 yillik egitim hayatinin sonu, ergenlikten cikip yetiskin olarak bu diploma ile önünde tüm imkanlarin sana acik oldugu, özgürlük gibidir, o yüzden mezuniyet yeni bir baslangicin da sembolü oldugu icin uzun uzun gürültülü, renkli ve zevkle kutlanir.

Ben adalari cok severim. Özellikle kuzeydeki adalarin hemen hepsinde hayat arabasiz, bisikletle ya da ata binerek, en basiti yürüyerek harika bir sekilde yavasca devam eder.

sürekli ugultulu rüzgara ragmen minik bir ormanlik alani olan tek ada burasi

hangi yöne gitsek?

okulun bahcesinde tembellige davet köseleri

okulun kendi koyun sürüleri var

sonunda bittigi iicn cok sevinilen okulun girisi

cocuklar böyle tasinir kilometrelerce

minik adalilarin ana okulunun bahcesi

ugultulu tepeler

tüm gün burada tembellik edilebilir

Alles neu, macht der Mai

                                      ©.schreiner

Basel müzeleri - Fondation Beyeler

Her yil iki kez Basel’a yolum düser toplantilar nedeniyle. Basel’i cok severim. Disardan , özellikle dogudan bakilinca, Avrupa, özellikle orta ve kuzey avrupa ortak bir kültür gibi görünse de, birbirinden cok farklidir.

Rhein nehri kiyilarina yayilmis “gemütlich” bir sehir Basel.  Tüm güney Rhein kiyilarinda oldugu gibi günesli, iklimi iliman, insanlari cana yakin ve sevimli. Isvicre almancasi kulaga ne güzel geliyor, son derece melodik, coook eski almancanin izleri var hala. Hele hele cümle sonuna sürekli eklenen “r” si özellikle yuvarlayarak vurgulanarak söylenen retorik “oder” o kadar sevimli ki, her seferinde icimden gülmek geliyor dinlerken.

Bu kez yolumuz epeydir erteledigimiz Fondation Beyeler Müzesiydi. Hem kizimin cocukken cok sevdigi Henri Rousseau sergisi , hem de epeydir merak ettigim bir tür mobil Screening Room projesi H Box ‘u görmek istedik. Dün harika bir yaz havasi vardi Basel’da, günes isiginin insan üzerindeki etkileri malum, yaslisindan, gencine sanki tüm sehir sokaklardaydi.

Fondation Beyeler Art Basel ‘in da kurucularindan olan galerist Hildy ve Ernst Beyeler’in kisisel zevkleriyle topladiklari eserlerin sürekli sergilendigi, ayrica aktüel sergileriyle de önemli müzelerden biri. Edebiyattan, sanat tarihine, sosyolojiden, felsefeye dek uzanan genis yelpazenin resim ve heykel alaninda, icinde barindirdigi son derece radikal, devrimci, yeni cigir acan teknikleriyle benim de en ilgimi ceken “Klassische Moderne“ dedigimiz dönemden - 19. yüzyilin sonularindan 20. yüzyilin ortalarina kadar olan - cok önemli örnekler var; Francis Bacon, Jean Dubuffet, Anselm Kiefer, Georg Baselitz, Max Ernst, Paul Klee,Pablo Picasso, Fernand Léger, Sam Francis, Roy Lichtenstein, Jackson Pollock, Alberto Giacometti, Alexander Calder, Mark Tobey, Andy Warhol , Paul Cézanne, Vincent van Gogh, Wassily Kandinsky, Auguste Rodin, Joan Miró, Neo Rauch, Henri Matisse, Mark Rothko, Edgar Degas, Ellsworth Kelly, Piet Mondrian, Henri Rousseau vb...

resimler: Basel ve cevresi, 2010, April 

 

Italya mimar Renzo Piano’nun Wiese nehrinin vadisinin icine cevreyle uyumlu, sakince, disardan dikkat cekmeyerek yavasca uzattigi müzenin yeni binasi ise baslibasina bir sanat eseri zaten. Yine müzeyi icine alan genis Berower Park, icinde hem bürolar hem de bir cafe-lokal barindiran 18, yüzyildan kalan Berower Villa, birbirleriyle uyumlu. Belki hatirlayacak olanlar vardir, 90larin sonlarinda Christo and Jeanne-Claude “Wrapped Trees” projesinde müzenin genis parkindaki agaclari paketlemislerdi.

bu resim müzenin web sayfasindan

bu resim müzenin web sayfasindan H Box

bu resim müzenin web sayfasindan

Son iki resim : Christo and Jeanne-Claude, Wrapped Trees, Fondation Beyeler and Berower Park, Riehen, Switzerland 1997-98, Photo: Wolfgang Volz, ©Christo 1998

maraton

Bu gün binlerce kisinin katildigi maratonla kesinlikle yaz basladi sehrimizde. Yillardir artik geleneksellesmis, arkadaslarimizin ve tanidiklarimizin bazilarinin katidigi bu maraton, zaten genc nüfusun yogun oldugu bu üniversite sehrine bu hafta sonu ayni zamanda bir senlik havasi katiyor. Maratona katilanlar kadar onlari yol kenarlarinda seyredip, alkislayanlar icinde eglenceli.


Bizim aile tarihimiz icinse, maraton ögle sonrasi yazin acilisi demek. Pfalz bölgesindeki ormanlara, nehirin kenarinda siralanmis insana masallar diyarindaymis gibi bir duygu veren minik köylerin , kasabalarin, kalelerin ve satolarin arasindan, sanki her an mitolojik kahramanlara rastlayacagimiz duygusu veren, verimli nehir havzalarindan yavasca yükselen sonsuz üzüm baglarindan gecip, her yanin anemonlar koktugu yesil ormanlara dalma zamani.

resimler: sehrimizin sokaklari, komsular vs.. , 2010, Nisan