In dulci jubilo

Bu neseli , ayni zamanda ironik noel sarkisinin hikayesini yillar önce Rosemarie'den duymustum.

Kilise, aristokrasi ve otorite ile "basit halkin" - ki o zamanlar latince sadece ya din adamlarinin, ya da parasi olan haliyle egitim imkani olan varlikli kesimin bildigi, konustugu ve yazidigi bir dil oldugu icin, ortacagda büyük kismi okuma yazma bilmeyen halkin pek anlamadigi bir dil idi ayni zamanda. herkesimin bir araya geldigi noel ayinlerinde söylenen bu sarkinin icinde hepsi karisik. herkes icin bir seyler var. Hem didaktik, hem de kosullarla dalga geciyor.

Ubi sunt gaudia?

Nirgend mehr denn da,

Wo die Engel singen

Nova cantica,

Und die Harfen klingen

In regis curia.

Eia, wär'n wir da!

Beyrut'ta noel zamani , 2007

4.Advent

noele üc gece kaldi, bu gün hepimiz icin tatli bir tembellik günüydü. tatilin baslamasiyla her seyin temposu da yavasladi. "Gemütlichkeit " ne güzel bir kelime!!

Advent, Advent, die vierte Kerze brennt.
Die Päckchen sind gepackt.

3. Advent

Advent, Advent, die dritte Kerze brennt.

nun ist es nicht mehr weit.

noel dönemi gündelik hayat

Günesli bir kis ögle sonrasi, soguk alginliginin verdigi atesli rehavet havasinda noel zamaninin kisa bir özeti:

Karsi tepelere bu yil kar kisa bir süreligine ugradi ve yine yok oldu, yerini harika soguk, kuru bir kis günesine birakti.

Neseli bir nikolas partysi ile ahirlarda da kis sezonu baslamis oldu. Conny her yil oldugu gibi bu bu seferde katildi. Bazen gözlerimi kapadim, tehlikeli anlarinda neredeyse nefesim tutuluyor korkudan! Merlin bu yil yeni bir battaniyeye kavustu. Yazin tüm günü cayirlarda gecirirken simdi cogunlukla ahira dönmek pek hosuna gitmedi önce.

Maria' nin müzik ögretmeninin verdigi bu yilki yan flüt noel gösterisinde bu yil hayli komplex bir parcayi basariyla calmasi güzeldi. Kendisi ise hem klasik konzert piyanosuyla hem de cembalo ile eslik etti. Renaissance, barok, viyana klasikleri, romantik, yeni müzik ve cagdas müzikten örnekler vardi. Dogu avrupa müziginin insanin icinde isleyen derin bir yani var.
Bütün bu dönemlerden degisik örnekler dinlerken aralarda kisa ve neseli bilgiler vermesi iyiydi. Bir dolu ayrintiyi not ettim, okumak icin..
Ardindan bir dogum günü kutlamasi vardi. Eski ve yeni dostlarla birlikte olmak güzeldi.
Tavsanimizin ölümüne (aslinda bir kac yil arayla tavsanlarimizin demek daha dogru olur) hala alismak cok zor, sabahlari uyaninca ilk isim terasdaki yerine bir göz atmak, sanki bize kocaman bir sürpriz yapip bir gün karsimiza cikacak. Bunu cocuklara anlattim gecen gün kahvaltida , meger evdeki herkes ayni seyi yapiyormus! Köpegimiz de sürekli onu ariyor.

Belkide soguk alginliginin verdigi yavaslik duygusuyla haftaya basladik, bakalim nasil gececek? Türkiye'de ise simdi bayram, bizim ailenin bir kismi kaplicalarda dinleniyor, arkadaslar ise güneye Akyaka'ya gittiler.

2. Advent

Zeit der Muße,

Zeit der Ruhe,

in der man sich was Gutes tue

1. Advent

Eine Tür, eine Tür,

tut sich auf für mich,

und das Licht und das Licht,

das grüßt dich und mich.

Macht die Türen auf,

macht die Herzen weit,

und verschließt euch nicht:

es ist Weihnachtszeit.

eksiklik

tam dokuz yil önce bahar baslamak üzereydi bize geldiginde, elma agacimiz o yil tümüyle cicek acmisti. Yazin bahceye cikardigimizda agacin altindaki cimenlerde ne güzel hoplardi. Sonra sonbaharda en sevdigi meyve elma olmustu. Dün aksam L.nin gelmesini bekledik, veda icin. Cep lambalarimizin isiginda onu karli bir kis aksaminda yine ayni elma agacinin altina gömdük.

Adieu!

Bu yilin ilk kar yagisina sevinirken terasa cikip aci haberle karsilastik.

eksi sözlük

Aramizda hayatlarinin büyük bölümünü yurt disinda baska ülkelerde gecirenler belki bilirler, yillar gectikce, zaman uzadikca yeni cikan kitaplari, gazeteleri , gündelik kültürü ve bundan beslenen canli bir dili takip etmek zorlasir (gerci son yillarda giderek hizlanan internet hayatimiza yeni ufuklar acsa da temel problem degismiyor). Bunun, kac dili ana diliniz gibi bildiginiz, kac degisik ülke görmüs ve yasamisliginizla, ailenizin degisik ülke ve kültürlerden insanlardan olusmasiyla pek ilgisi de yoktur, insan gercek anlamda "ayni anda" , " o anda" sadece bir "yerde" olabildigi, sadece "bir" dili konusabildigi icin giderek yasadigi yerin, oranin kültüründen daha cok beslenmeye baslar. Bu gelismenin bir dolu asamasi var tabii. Ilk yillarda kosarcasina bir tempoyla herseyi takip edebilecegini, sanirken yillar ilerledikce bunun yerini baslarda tuhaf hüzünlü bir sucluluk duygusuyla gelisen, sonra da bundan giderek kurtulup özgürlesen, artik bu ayriligi sakince kabullenip, dogal bulma asamasina gelir insan. Bu ayni zamanda, zamani coktan gelmis saglikli bir veda gibidir, insan dilden, onu besleyen, canli tutan, gelistiren gündelik hayat, mizah, politika ve kültürden uzaklastikca, cocukken, gencken daha iyi bildigi, tanidigi icin kendini evde hissettigi – benim simdi düsündükce giderek daha da hosuma giden- sadece Türkiye’de rastladigim, bir tür „Türkiye mizahi“ndan da uzaklasir. Bu mizah bence bir cok acidan disa kapali, yabanci seylerden ürken – hadi korkan demeyeyim- yillardir basini batiya umutla ceviren, ama onun bir cok yaniyla hic anlasamayan, yorucu, zorluklarla dolu, sürekli sikayet edilen, gerceklikle ciddi problemleri olan, esi görülmemis bir vurdum duymazlikla geriye, tarihe pek bakamayan, haliyle gelecegin ne olacagina dair tahayüllü de sinirli ve güdük kalan bir gelenekten beslenen gündelik hayati bu hüzünlü mizahla yasanir kilan, oradan degisik bir dinamik yakalayan, aslinda kapilarimizin icerden de bayagi kapali oldugu disardaki baska bir dünyanin parcasi olunabilecegi umudunu derinden hissettiren bir sey.

Sanirim 4-5 yil kadar önceydi, google aramalarinda gözüme carpmisti. Özellikle türkce bir seyler ararken Sourtimes.org. da yazilanlar digerlerinden daha farkliydi. Okuduklarimin ilk baslarda yaklasik büyük bir yüzdesini tanimadigim icin, anlayamasam da, stillerinden iclerinin dolu, yepyeni, özgür, bazen sevimli naif, bazen kibirli, bazen ebeveyin kusaklarina cok yakin cok siradan, cogu kez ama kendiyle de dalga gecebilen, bilgi eksikliklerine ragmen acaip bir sivil dinamigi olan, hemen her politik ve sosyal kesimden fikirlerin yazildigi, büyük kismi resmi dilin disinda kalabilmis eksi sözlükle tanistim ve yeniden kendimi türkcenin ve Türkiye’nin tam icinde buldum...

yola devam...

Bu sabah erkenden uyanip secim sonuclarinin kesinligine sevindik. Obama’nin omuzlarindaki yükü, savas ve ekonomik krizin etkilerini, ona oy verenlerin beklentilerini ve hepimizin bir sekilde tasidigi degisim umutlarinin ilerde alacagi hali düsünmeyi simdilik erteleyip bu günü neseyle kutluyoruz.

Herkesi "doğru yerde" bulunmaya davet ediyorum

Sabah sabah Türkiye online gazetelerine göz atarken en sik rastladigim baslik bu oldu.

Sahici bir davet? Bir göz dagi? „Dogru“ yer sadece benim yanim? Alttan alta bir tehdit? Yüksek sesle soru sormaya baslayan sivillerin varligindan korkma? Buna cüret edenlerle artik ayni toplumda yasamaya alismaya bir karsi koyus? Düsünce ve ifade özgürlügünün sadece kendi ifadesi icin var olmasi gerektigine olan derin ve sarsilmaz inanc? Otoriteyi ve gücü kaybetmek korkusu? Demokratik bir yönetimde tüm kurumlarin hesap verme gerekliligine alisamama? Özür dileme ve istifa etme kültüründen uzaklik? Artik baris özleminin giderek yayilmasindan tedirgin olma? Cocugunu güle oynaya asker göndermeyen, ölüm haberlerinde bütün cocuklarim devlete kurban olsun demeyi reddeden ebeveyinlerin cogalmasindan duyulan kusku? Giderek bu büyük problemin, yillardir süren savasin politik ve diplomatik yollarla cözümünü isteyen bir kamuoyu? Karsilikli tartisma ve konusabilme kültürünün Türkiye'de yayilabilme ihtimalinin ürkütmesi? Icinde kan, kurban, hain, kahramanlik, destan yazmak gibi kavramlar gecmeyen yeni bir söylem olasiligindan cekinmek? Belki hepsinin birlesimi.

Hakikatle epeydir hayli problemli iliskisi olan toplumlar da günün birinde otoriteden korkmamaya,en azindan onu sorgulamaya ve sivil itaatsizlige ürkek adimlarla da olsa bir sekilde basliyorlar. Baska bir dünya gercekten mümkün!

Nail Cakirhan

Dün duyduk Nail Cakirhan ölmüs. Türkiye'de gördügüm en güzel yamaclardan birindeki cam agaclari ve ciceklerle dolu mezarlikda yarin törenle topraga verilecekmis.

Yillar önce babamin kitapliginda eski türk evleriyle ilgili bir kitapda ilk defa Mugla-Ula evlerine rastlamistim.
Nail Cakirhan evlerini, Ağa Han Uluslararası Mimarlık Ödülü’nü aldiginda tekrar hatirladim. Sonra yine üzerinden yillar gecti, sanirim 90 larin sonuydu bir ucak yolculugu sirasinda SkyLife dergisinde Ula / Akyaka evleriyle ilgili ayrinti , bol resimli yazida özellikle ahsap isciliginin ince örnekleriyle dolu tavanlar, o devasa büyüklükleriyle mutfak ve odalardaki beyaz sömineler /ocaklar aklimda kalmis.. –idi-

Taa ki gecen yil, o tavanlarin altinda oturana kadar. Sayilari hayli az orijinal Nail Cakirhan evlerinin gercekten degisik cekiciligin yani sira, yeni yapilan evlerde de kismen belli bir stilin kaybolmamis olmasi , tüm Türkiye kiyilardaki mimari cirkinlikleri düsününce sevindirici bir sey.
Akyaka bize ilk gördügümüz andan itibaren hem Afrika'nin sisli-nemli ormanlarini, sürekli degisim halindeki bulutlariyla Iskocya’yi , kiyiya hemen dikce yükselen kayalik yüksek tepeleri ve her yani kaplayan bol yesil ve bakimli bahceleriyle avrupa Alplerini, sakince uyuklayan yüzlerce sokak köpegi ve kedisiyle, kahvelerinde, ev önlerinde hic acele etmeden cay icerek, tavla oynayarak zaman geciren yaslilariyla, ilginc yari-cevreci-yerel yönetimiyle, antik kaya mezarlariyla, tüm bölgenin, Datca yarimadasini da icine alarak özel koruma alani olusuyla, yine hemen her tatil bölgesini kötü bir epidemi gibi sarip, mahveden gürültülü müzik geleneginin burada olmamasiyla hala Akdeniz'de oldugumuzu sasirarak, sevincle hatirlatinca Ayvalik’tan ayrilmak zor gelmedi.

Happy Birthday Oma!!!

sonbaharda bir kac gün arayla ayni agac

biri disarda, digeri icerde

disardaki renk cümbüsü

Herbstanfang, sonbahar baslangici!!

sonunda yazi bitirdik mi? bu yil buralara bahari kisaca atlayarak cok erken gelen yaz, yine ayni hizla ortadan kaybolmustu. Karsidaki yesil tepeler daha sariya dönüsmeden, battaniyelere sarilarak oturmak tuhaf olsa da ilk kez basimiza da gelmiyor.
Dün bahcede ilk olgun elmalarimizi toplayip, bu yilin ilk acilisini yapip firinda tarcinli elmalarimizi yedik bile..

akyaka'dan ayrilirken

Rosemarie aramizdan ayrildi.

Nisandan beri umutla umutsuzluk arasinda gidis gelisler, anlam arayisiyla beklemeler, epeydir derinden istedigi , ani ve acisiz olusunu naifce umut ettigi vedalasmanin bu kadar zor olacagini hic düsünmüs müydü? Artik giderek yakin oldugunu hissettigimiz , ama yine de kesin bilemedigimiz son anlarda neler hissetti? O ignelerden, kanüllerden son aylarda delik desik olmus, morartilarla dolu, giderek saydamlasmis elini tuttugumda farketti mi? Eskiden cok severek caldigi, benim de bazen bir kismina katildigim dört el icin yazilmis parcalari onunla birlikte dinlerken hatirlayabildi mi, ona anlattigim besteci hikayelerini? Cok derin uykusunda sakince nefes alirken, aniden heyecanlanip sarsildiginda hangi rüyalarin icindeydi? Her zaman cok sevdigi Italya’da mi, cok gencken motorsiklet ile yaptigi ispanya gezisinde mi? Savas sonrasi pek hayran oldugu Karl Jaspers’in seminerlerinde mi? Bizim kizlarla birlikte gittigi tiyatrolarda mi? Yoksa seni yillar önce sahnede izledigimiz oyunlarinda mi?

Dün kilisedeki cenaze töreninde disarda yagmur yagarken – bazen hersey ne cok sembolle dolu olabiliyor- aradaki müzikleri dinlerken, rahibin senin hayatini anlatirken bize hatirlattigi kisa, sevimli anlari yeniden anarken, yukardaki sorularin cevaplarinin hic birini ögrenemeyecegimizi düsündüm. Disarda ogullarina bassagligi ( ne tuhaf bir kelime bu!) dilerken günes yeniden parlamaya basladiginda cevaplarin aslinda hic önemli olmadigini fark ettim.

Ardindan gittigimiz lokalde tüm tanidiklarinla birlikte ortak hatiralari anlatip hem aglayip, hem gülerken sanirim seni en cok hatirlayacagim halinin, son anlarina kadar israrla bisiklete binerek trafigi karistirman olduguna karar verdim. Seni uzaktan gördügümde cogu kez "hallo " bile demedigimi, bir an olsa bile dikkatini dagitmamak icin sessizce yanindan gectigimi belkide bazen fark etmistin, kimbilir..

Pfingstferien 2008 , dün oradaydik

yine bir hafta hizla gecti, dün Gökova'dan döndük. Harika soguk sularinda yüzdük, kendimizi yeni evimize alistirdik, yeni komsularla tanistik, henüz yaz kalabaligi dolmamis sakin sokaklarinda yürüdük.

Yargitay ve danistay bildirilerini, darbe daveti yapan renkli gazeteleri, yeni ekonomik kriz beklentisi haberlerini, gergin, sinirli ve parcalanmis ortami yeniden minik köyün disina ciktigimizda hemen havalaninda hissettik.

1 Mayis 2008

Türkiye kocaman bir yarı açık cezaevi

resimler: Hürriyet/online

bu sabah bahcede bahar

Yine gökova yolu gözüktü.

L. Baltimore’a sag saglim varmis, ama bana hala kizgin!
N. köpegimizin bütün yükünün ona kalmasina hayli kizgin!
M. Asya’da bir yerlerde, üc ülke arasinda calisiyor.

Paskalya yaklasiyor. Yine tatil demek bu! Yine gökova yolu gözüktü.
Ve hepimiz Pazar günü Istanbul’da bulusacagiz..

Koltuk degneklerimden sadece birini yanima alacagim. Eger hersey yolunda giderse bavulumdan hic cikarmayacagim. Yillar önce Ayvalik'ta ki eve tasindigimizda da bir paskalya dönemiydi. Cevredeki ormanlarda cikolatali paskalya yumurtalari ararken, cocuklar hala "Osterhase" ye inaniyorlardi. Bu kez Ayvalik'a veda edip Gökova kiyilarina tasinirken rastlanti bu ya, yine bir paskalya zamani..

Wes Anderson hikayelerini özlemistik!

The Darjeeling Limited

Hem görünen, hem görünmeyen ne cok yük tasinabiliyor bazen!

Bakiniz: http://www.zeit.de/2008/02/Film-Darjeeling-Ltd?page=all

Minik sari top sen nelere kadirsin!!

Bahari beklerken haydi yeni bastan, en az 6 hafta gün asiri fizyoterapi, iki koltuk degnegiyle yasamak, kocaman, sert tabanli, alci yerine gecen ama iyi ki aksamlari cikarabildigim tuhaf ve de cirkin siyah ayakkabiyla dolasmak, zamanin yavas gecmesine alismak…

Peki bu iste iyi bir yan yok mu? Türk edebiyatinin eskilerine dönmeye yaradi bu spor kazasi.
Yeniden en son, yillar yillar önce sanirim ortaokul siralarinda okudugum ve de ne cok seyi pek anlayamadigimi , dolayisiyla kacirdigimi simdi aciyla fark ettigim “Saatleri ayarlama enstitüsü yeniden okuyorum.