Salman Rushdie alias Joseph Anton

Ne garip bir rastlanti, yillar önce bir kitap benzer tepkiler baslatmisti. Simdi bugünlerde yine  baska bir film nedeniyle benzer seyler yasiyoruz. Göstericilerin estetik algilarini burada anmak gereksiz. Galiba icerigin cogu zaman öyle büyük bir önemi de yok. Hangi faktörler onu bir sembol haline getiriyor bunu sosyologlar sanirim bize daha iyi anlatabilirler.

Eski ve yeni gösterileri haberlerde izlerken cok sasiriyorum. Tamam bu son film gercekten o kadar kötü yapilmis ki ama Pakistan’in ücra bir köyünde sakalli bir adami, Misir’da genc bir delikanliyi sokaklara düsürecek, bir seyleri yakacak, birilerini öldürecek kadar öfkelendirmesini anlamak cok zor. Olaylar bana daha cok yeni bir güney–kuzey, dogu–bati, yoksul-varlikli catismasi, daha cok ventilini arayan cok derin bir fanatik ve umutsuz öfke halinin semboli gibi geliyor.

Ama Salman Rushdie’in su siralara yayinlanan anilarinin yine benzer bir döneme denk gelmesi ne kötü ve talihsiz bir rastlanti.

Su sirada bir cok dilde ayni zamanda yayinlanan anilarinda o dönem ve sonrasini ayrintilariyla anlatiyor Rushdie. Benim ilgimi ceken Rushdie’nin kendinden bahsettigi bu kitapta dilinin hayli farkli olusu. O kelimelerle cok zekice oynayan, keskin ve tam zamaninda tonlamalariyla nefesimizi kesen romanlarindaki dil, kendinden bahsederken donuk, hantal, pathetic, kitsch, sakar haliyle insanin gözlerini yasartiyor. Bu korkunc talihsiz olayla 3. tekil sahis kullanarak arasina koymaya calistigi mesafeyi anlamaya calissam da - hakkinda seksenlerin sonunda Ayatollah Khomeini tarafindan verilen fatwa ile öldürülme karari yeterince korkunc zaten- bu kadar aradan sonra geriye bakarak bir seyleri toparlamaya, aciklamaya ve yeniden düzenlemeye calisirken Rushdie’nin hic aliskin olmadigimiz bu yavan dili beni acaip sasirtti ve derin travmalarin dehsetli tahrip gücü hakkinda düsündürdü.

Ama elbette Rushdie bu, özellikle son bölümlerde islam tarihiyle tanismasini, The Satanic Verses romaninin olusma dönemini anlatisinda tanidigimiz, cok zeki, keskin dilli bir yetenegin eski ironik, muzip, nüktedan uslubuyla yeniden karsilasinca cok seviniyoruz.

Kitabin adi, saklanarak baska bir isimle yasadigi yillarda sectigi Joseph Anton. Joseph Conrad ve Anton Cehov’un karisimi. Ne güzel!

Nora okula basladi

15.09.2012, Nora heyecanla beklerken

Her yil bu zamanlar okullar acildiktan bir hafta sonra ilk Cumartesi 1. siniflarin okula baslama töreni yapilir. Her ögrenci ici  hediyelerle dolu kocaman bir külah alir. Bu külahi genellikle ana okulundaki son haftalarinda kendileri hazirlar.
Biz epeydir birinci siniflarin bu törenine katilmamistik.
Bu yüzden arkadaslarimizin en kücük kizi Nora’nin okul acilis törenine bu yil hepimiz davetliydik. Büyük olasilikla da ilerde torunlarimizin olacagi ve onlarin okula baslayacagi zamanlara kadar da bir daha göremeyecegiz.
Nora’nin dogumu daha cok taze aklimda, dün ayni vaftiz edildigi ayni kilisedeki okul törenini izlerken su kisacik hayati gözümün önünden gecti.
Burada klasik okul acilis törenleri bana – belki de dinin hemen hic rol oynamadigi bir ailede büyüdügüm icin olsa gerek- hala biraz garip gelse de kilisede kücük törenle baslar , sonra okuldaki biraz daha büyük bir törenle devam eder ve sonra aileyle birlikte özel bir gün olarak kutlanir.
Bütün üniversite sehirlerinde oldugu gibi bizim minik sehrimizde de hayli kozmopolitik. Nora birbiriyleriyle Londra’da tanisan danimarkali bir baba ile macaristanli bir annenin en kücük kizlari. Anne ile macarca, babayla danca, anne ve babayla birlikteyken ingilizce, kardesleriyle ve onun disindaki tüm durumlarda ise almanca konusarak büyüdü. Cok dilli büyüyen bir cok bebek gibi hayli gec konusmaya baslamasindan bu güne, özellikle almancayi acaip iyi kullanisini dinledikce her seferinde „altklug“ lafini daha iyi anliyorum.

Wiegenlied für Sonja

ich wollte für dich dieses Stück spielen, da ich es nicht viel besser kann;

http://www.youtube.com/watch?v=U75CPkrjunA&feature=related

Karolin

 Dün yolda Karolin’e rastladim. Bir bebek arabasi itiyordu. Aliskanlikla yine bos zamanlarinda bir bebege baktigini düsündüm. Meger kendi bebegiymis, daha sonbaharda görüsmüstük, epey macerali, yan patikalarla dolu ögrenim hayatini yeni bitirmis ve tayin icin bekliyordu. Sonraki aylarda bu yil sik sik yurtdisinda oldugum icin bir daha görmemistim.

Acaip mutlu, sadece dogumdan sonra genc annelerde görülen enerji dolu, tüm güclükler bana viz gelir havasiyla umut doluydu. Bebegi arabadan alip kucagima verdi, epeydir minik bir bebegi kucagima almamistim. Sakin, gülec, cok sevimli bir bebekti. Hani uykudan gülümseyerek uyanip güne büyük bir sorun yoksa hep öyle devam eden bebekler vardir ya – iste onlardanmis. Kilosunu, uzunlugunu, uyku düzenleri vs.. bana bir cirpida anlatti.

Karolin’i yillar önce cocuklarimizin bakicisi artik Ingiltere’ye döndügü zaman, bir arkadas araciligiyla bulmustuk. Daha üniversite egitiminin basinda, ne okuyacagina karar vermek icin o yili sabbat yili olarak gecirmeye karar vermisti. Babysitting iliskimiz cok kisa sürede arkadasliga dönüsmüs, ilerleyen yillarda insanin kendi sectigi akrabalarina benzemisti. Karolin insanin nefesini kesecek kadar güzeldi, gec biten bir ergenlik krizini de daha atlatmamisti. Önce sanat tarihi okumaya baslamis, tam bitirmesine bir kac ay kala birakmis, o zamanlar amerikali olan sevgilisinin yanida gitmisti. Sonra tekrar dönüp, bu kez ögretmen olup, yurtdisindaki alman okullarinda calismaya kararliydi. Sonra uzadikca uzayan üniversite hayati , sürekli verdigi karardan emin olamama haliyle bitti. Hic beklemedigi, artik umudugunu bayagi kaybettigi sirada Felix’le tanisti. Dünya yeniden pembelesti, Karolin hepimizin epeydir bekledigi o güzel gülüsüne yeniden kavustu.