Ade 2011!

Dreh dich um

Dreh dich um

Dreh dein Kreuz in den Sturm

Geh gelöst, versöhnt, bestärkt

Selbstbefreit den Weg zum Meer

Selbstbefreit auf dem Weg zum Meer

… es passiert immer irgendwas Komisches…



Ukrayna , 2011

Yola cikmadan hemen önce yanima ne alsam diye düsünürken – cogunlukla rastlantilar rol oynar benim yolculuk kitaplari secerken, daha sonrada o kitabi hep o yolculukla ya da durumla hatirlarim - elime "Nemesis" gecti

Philip Roth yillardir yazdiklarini hem merakla bekledigim, hem de kisisel olarak ilgimi gecen bir yazar. "Nemesis" gecen yil Amerika’da yayinlanmisti. Bu yil almancaya Dirk van Gunsteren cevirisiyle C. Hanser Verlag tarafindan yayinlaninca daha fazla beklemeyip okumaya karar vermistim. Roth’un son romanlarinda iyice aciga cikan, benim giderek cok hosuma giden,  kelimeleri son derece ekonomik kullanisi, bu ekonomik halden cikan sarsici, güclü bir rhetorik ve tek gram fazlaliga karsi tahamüllüsüzlügü Nemesis’de tepe noktasina ulasiyor.

„… daima garip bir sey seyler olur… „ Mr. Cantor torunu Bucky’e sik sik söyledigi en sevdigi cümle bu,  neredeyse tüm yolculugumuzu tanimliyor gibi.

Tam da Frankfurt- Viyana- Moldava- Kişinev - Ukraine-Odessa yolculugumuzu en iyi anlatan cümle bu. Kisa süreli bir proje nedeniyle fazla hazirlanmadan yola ciktik. Moldava’dan kiralik bir arabayla Ukrayna’ya, Odessa’ya gitmeye aniden orada karar verdik.



Moldava, 2011

Yemyesil, harika parklari olan, yasli görkemli cinar agaclarinin cevreledigi genis caddeler, eski sehirler, sevimli köyler, Conny’nin hayran kaldigi bahce kapilari ve duvarlari (yüzlerce, yoksa binlercesinin fotografini mi cekti bilemiyorum), sonu hic gelmiyecekmis gibi gelen sonsuz eski kolhozlar, bugday tarlalari, sari bir deniz gibi ucsuz bucaksiz aycicegi tarlalari, eski tren yollari, yer yer nadir ormanlar, bahcesinde Lenin heykelleriyle neredeyse hayatin durdugu yari- terkedilmis köyler, kasabalar, binlerce kilise, kimisi yeraltinda dehlizlere, kimisi kayaliklara oyulmus, cogu büyük, süslü, bakimli, kimi yol kiyisinda minik, nerdeyse nefes alinan hava bile ortodoks, yol kiyisindaki binlerce hac ve su kuyulari, nehirler, sulak alanlar, lagünler, moldovalilar, ukraynalilar, ruslar, hristiyan türklerin yeri Gagavuzya, kizgin ve gecmise özenen sanki onu konserve ederek saklamak isteyen transdinyester bölgesi ve daha bir dolu ayrinti. Sonra Karadeniz kiyilari, Türkiye bu kez karsi tarafta.

Moldova, 2011



Moldava, 2011

Odessa benim icin 1905 devrimi , Potemkin merdivenleri, potemkin zirhlisi ayaklanmasi, Sergei Eisenstein demek. Rastlanti bu ya tam Odessa Film festivalinin baslangic gününe denk gelmisiz. Odessalilarla o gece potemkin merdivenlerinde oturup festivalin acilis filmi Fritz Lang’in Metropolis’ini senfoni orkestrasi esliginde tekrar seyredecegim hic aklima gelmezdi. Kac kusak esitlik ve sinifsiz bir gelecek idealleriyle yola cikip, sonunda despot bir sosyalist ideolojinin kurbani eski sovyet cumhuriyetlerinde metropolis belki de cok naif kaliyor.

Ukrayna, 2011



Potemkin merdivenleri, odessa, 2011



Tüm yolculuga rengini veren sey insanlardi tabii. Her yerde derinden hissedilen yari acik- yoksullukla yasayan, gecmise biraz özleyerek bakan, sordugumuzda da bunu acikca anlatan, gelecekten kaygili, satilabilecek, ek para getirilebilecek her olanagi kullanmaya calisan cogunlugu dertli insanlar.

Moldava, gagavuzyeri, 2011

Ingilizce duyduklarinda neredeyse korkarak kacan, hic cevap vermeyen insanlar, yabancilardan seytan görmüs gibi kacarak uzaklasanlar hepimizi önce saskinliga, sonra üzüntüye sonra üzerinde saka yapabilecek kadar alistiktan sonra gülümsetmeye baslamisti. Sonra Gunther’in bildigi toplam 5-6 kelime rusca ile daha basarili oldugunu fark etmemiz. Merakli ve ilgili olanlara, dil bilmeseler bile isaret diliyle bize yollar tarif edenlere, potemkin merdivenlerindeki kücük büfesinden icecek alirken tanistigimiz sevimli adamin bizle uzun uzun felsefe, metropolis ve bir gün önce festival jürisinden John Malkovich’le nasil tanistigi konusunda sohbet etmesi, saatlerce son derece kötü yollardan macerali bir aramayla sonunda buldugumuz ama sivillere gecis olmadigini ögrendigimiz yanlis sinir kapisinda tanistigimiz, oraya nasil düstügümüze sasiran Ukrayna’li ikisi erkek biri kadin üc sevimli asker ve onlarla tek kelime ortak dil bilmeden anlasmamiz, maalesef ayni yollardan geri dönerek neredeyse yarim günü kaybetmemiz, saatlerce yollarda yiyecek bir yer bulamayip , kücük bir sehirde sorarak bulmaya calisirken yine insanlarin korkarak kacmasi, sonunda yasli bir kadinin benim saskin ve kirgin halimi anlayip elimden tutup sokagin kösesinden yakinlardaki bir lokantayi isaret diliyle anlatisi ve gülümseyerek bana almanca yemek anlamina gelen “ essen “ demesi, sonra o yoksul semtin yan sokaklarinda yalanci bir sato tarzi yapilmis, icine girince tek misafiri bizi oldugumuz Türkiye’deki satafatli bir tasra dügün salonuna benzeyen lokantadan cikinca, arabamizin aküsünün bittigi görmemiz, belki günde bir arabanin gectigi sokakta arabayi iterek hareket ettirmeye calisip basaramamiz, artik aksam üstünün yaklastigi bu garip yerde ne yapacagimizi düsünürken, yine isaret diliyle ögrendigimiz, kösede bir araba tamircisi olmasi, rastlanti bu ya oranin sahibinin askerligini dogu Berlin’de yaptigi icin biraz almanca bilmesi ve arabayi tekrar hareket ettirmesi, baskent Kişinev’deki dairemizin sahibinin onlardan ögrendigi ve hatirladigi almanca ile cocuklugundan alman komsularini anlatmasi, gagavuz bölgesinde benim türkcemle hemen herkesle anlasabilmemiz, yardim sever ve neseli insanlar,  Odessa’ki dairemizde rastladigim bizden önce kalan birinin biraktigi Iletisim yayinlarindan türkce Dostoyevski kitaplari, ah simdiden rengi soluklasmaya baslayan ne cok ani var.

Ukrayna, 2011

Ukrayna, 2011



Moldava, 2011



Ukrayna, Odessa, 2011



Nemesis ise baska bir yazinin konusu artik.